Żywienie dojelitowe polega na podawaniu specjalistycznych diet odżywczych przez sztucznie wytworzone dojście do żołądka lub jelita cienkiego (np. przez PEG lub zgłębnik). Aby leczenie było skuteczne i bezpieczne, konieczna jest prawidłowa pielęgnacja, higiena oraz regularna kontrola stanu zdrowia pacjenta.
Pielęgnacja i higiena dojścia dojelitowego
Właściwa pielęgnacja sondy lub przetoki to klucz do uniknięcia zakażeń i powikłań. Okolicę dojścia należy codziennie czyścić i osuszać, stosując się do zaleceń lekarza lub pielęgniarki. Przy stosowaniu gotowych preparatów odżywczych zawsze należy:
- sprawdzać datę przydatności do spożycia,
- przechowywać produkty zgodnie z instrukcją producenta,
- unikać samodzielnego przygotowywania posiłków (nawet rozcieńczonych czy miksowanych), ponieważ mogą one zatkać sondę lub przetokę i doprowadzić do powikłań.
Aktywność i codzienne funkcjonowanie pacjenta
Pacjenci żywieni dojelitowo często mogą prowadzić normalne, aktywne życie, jeśli nie występują inne przeciwwskazania. Dzięki specjalnym plecaczkom i przenośnym zestawom do podaży diety, można kontynuować leczenie w trakcie podróży czy spaceru.
Ruch i aktywność (zgodnie z zaleceniem lekarza) wspierają prawidłowe funkcjonowanie organizmu i poprawiają samopoczucie.
Kontrola i plan leczenia
Plan żywienia dojelitowego ustala lekarz prowadzący wspólnie z pacjentem. Obejmuje on:
- rodzaj diety,
- sposób i tempo podaży,
- zapotrzebowanie na płyny (nawodnienie),
- częstotliwość karmień.
Zalecane są wizyty kontrolne co 3 miesiące, podczas których wykonuje się badania biochemiczne krwi i moczu oraz ocenę stanu ogólnego pacjenta.
Samoobserwacja pacjenta – na co zwracać uwagę
Osoba żywiona dojelitowo powinna regularnie monitorować swoje zdrowie i reagować na ewentualne niepokojące objawy.
W szczególności należy zwracać uwagę na:
- masę ciała – utrata lub nagły wzrost może wymagać korekty diety,
- higienę i stan miejsca dojścia (PEG, mikrojejunostomia) – obserwować, czy nie występuje zaczerwienienie, wyciek lub obrzęk,
- kolor moczu – ciemny odcień może oznaczać odwodnienie (każdą zmianę ilości płynów należy skonsultować z lekarzem),
- formę stolca i regularność wypróżnień – prawidłowe wypróżnianie to 3 razy dziennie do 3 razy tygodniowo,
- poziom cukru we krwi – jeśli zalecił to lekarz,
- badania kontrolne krwi – wykonywane okresowo.
Kiedy skontaktować się z lekarzem lub DOM Medica
W przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów (np. ból, gorączka, wyciek z przetoki, biegunka, zaparcia, osłabienie) należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym, pielęgniarką lub koordynatorem DOM Medica.
Jeśli lekarz podejrzewa powikłania związane z żywieniem dojelitowym, może zalecić hospitalizację w ośrodku specjalistycznym. W sytuacjach nagłych należy wezwać Pogotowie Ratunkowe (112) i poinformować zespół DOM Medica o zdarzeniu.
